سيد على اكبر برقعى قمى
336
راهنماى دانشوران در ضبط نامها ، نسبها و نسبتها ( فارسي )
نجّار : بر وزن شدّاد چوبتراش لقب كسى است كه حرفتش تراشيدن چوب باشد و ابن نجّار ميان چندين كس مشترك است : اوّل : محمّد بن جعفر بن محمّد بن هارون تميمى كوفى . وى در كوفه متولّد گرديد و از ابن دريد و نفطويه فراگرفت و در علوم ادبيّه بارع گرديد و چندين كتاب پرداخت ، از جمله : كتاب الملح و النوادر و كتابى در تاريخ كوفه و كتاب مختصرى در نحو و در سال 460 درگذشت . دوّم : محبّ الدّين محمّد بن محمود بن حسن بغدادى از اكابر حفّاظ حديث و شاگرد ابن جوزى و از اعلام اديبان و مورّخان و كسى است كه بيست و هفت سال براى طلب حديث سفر كرد و سههزار كس از مشايخ حديث را بديد و كتابها تأليف كرد ، از جمله : كتاب كنز الايّام فى معرفة السنن و الاحكام و كتاب الزهر فى محاسن شعراء العصر و تاريخ بغداد و اين كتاب ذيل تاريخ بغداد است تأليف ابو بكر خطيب بغدادى . و ابو المعالى محمّد بن رافع سلاسى بر تاريخ ابن نجّار ذيلى نوشت و آن را منتخب المختار ناميد و كتاب المختلف و المؤتلف ( ذيل كتاب امير بن ماكولا ) و كتاب جنّة الناظرين فى معرفة التابعين و كتاب العقد الفائق فى عيون اخبار الدنيا و محاسن تواريخ الخلائق و كتاب القمر المنير فى المسند الكبير ( و در اين كتاب راويان صحابه را برشمرده و اينكه هركدام چند حديث روايت كرده است ) و كتاب الكمال فى معرفة الرجال و كتاب معجم الشيوخ و غير اينها و از نظم اوست در وصف آن كس كه كتاب دارد و حافظه ندارد : إذا لم تكن حافظا واعيا * فجمعك للكتب لا ينفع أ تنطق بالجهل فى مجلس * و علمك فى البيت مستودع روزى بر پسر بچهء زيباى تركى نظر افكند و همان روز چشمش آب آورد و گفت : و قائل قال قد نظرت إلى * وجه مليح فاعتادك الرمد فقلت انّ الشمس المنيرة قد * يعشى بها الناظر الذى يقد و در سال 643 درگذشت . سوّم : جمال الدّين احمد بن نجّار از فقيهان اماميّه و شاگرد شهيد ثانى و صاحب حاشيهاى بر قواعد علّامه به نام الحاشية النجّاريه . نجاشى : با فتح نون و كسر آن بر وزن اساسى و كتابى هر دو صحيح است . و نيز به تشديد و يا تخفيف ياء در آخر آن و آن لقب چندين كس باشد : نخست : ابو العبّاس احمد بن علىّ بن احمد بن عبّاس بن محمّد بن عبد اللّه نجاشى از علماى منقّد و صاحب كتاب رجال معروف به نجاشى ( و به اين كتاب علماى اماميّه در جرح و تعديل اعتماد كنند و قولش را بر اقوال ديگران مقدّم دانند ) و كتاب فضل الكوفة و كتاب مواضع النّجوم و كتاب مختصر الانواء . وى در سال 372 متولّد گرديد و در سال 450 در مطيرآباد سامرّا از دنيا رفت . دوّم : نياى او عبد اللّه نجاشى كه والى اهواز بود و بر طريقت زيديّه رفت و از آن مذهب برگشت و به مذهب اماميّه گراييد و نامهاى به امام جعفر صادق عليه السّلام نوشت و از او استدعا كرد تا راه اصلاح و تقوا را بر او بگشايد . آن حضرت در جوابش